De kunst van het schaduw creëren

Auteur zonder afbeelding icoon
Metadecor
8 april 2025
4 min

Ontwerp met de zon

De kunst van het creëren van schaduw - of schaduw, zo je wilt - zou een verplicht vak moeten zijn in elke designopleiding. Dat vinden wij bij Metadecor. Ontwerp de schaduw eerst - en daarmee bedoelen we ook alle voordelen die externe zonwering met zich meebrengt: energie-efficiëntie, comfort (gefilterd daglicht, ventilatie, akoestiek, enzovoort). Schaduwpatronen creëren een diepere laag in de architectuur, een betekenisvolle en onaantastbare kwaliteit in een ruimte. Het is een niet te missen kans.

Tijdens talrijke gesprekken met architecten en gevelingenieurs het afgelopen jaar kwam het onderwerp keer op keer ter sprake: gebouwen kunnen enorm profiteren van een goed ontworpen gevel die de warmtebelasting vermindert, daglicht filtert en (daardoor) bijdraagt aan de energie-efficiëntie van het gebouw. De gevel van binnenuit ontwerpen? Duik in ieder geval in de (extra) functionaliteiten van de gevel – om de prestaties van de gebouwschil in perspectief te plaatsen. We gaan graag met u in gesprek over deze onderwerpen tijdens Future Façade!

Belangrijkste ontwerpcriterium

Schaduw geeft ruimtes een extra dimensie van beleving en betekenis. Het creëert steeds wisselende invalshoeken van licht en donker en beïnvloedt de manier waarop je kijkt, beweegt en je al dan niet op je gemak voelt in die ruimte. Achter gevels met MD Designperforation of MD Formatura voegen de patronen een extra laag van cognitieve emoties toe. In de meeste projecten voelt dat als een extraatje. Maar wat als we dit onderwerp tot een belangrijk ontwerpcriterium verheffen? Wat als we beginnen met de vorm en het patroon van de schaduw en vanuit die invalshoek een gevel ontwerpen?

Van kunst naar wetenschap

De projecten waaraan we momenteel bij Metadecor werken, geven ons voldoende aanleiding om ons verder te verdiepen in de wereld van schaduwen. We willen architectonische schaduw graag verkennen, ermee experimenteren en ervaren, en het effect ervan op het welzijn van de gebruikers van gebouwen en openbare ruimtes meten.

Met andere woorden: we verdiepen ons in de wetenschap van het creëren van schaduw en nodigen architecten, ingenieurs en opdrachtgevers uit om met ons mee te gaan op die reis. Op Future Façade presenteren we onze nieuwste projecten en onthullen we een concept voor dynamische buitenzonwering zonder gebruik van elektriciteit. Gevels die reageren op de zon met behulp van diezelfde bron van energie en inspiratie. Bezoek ons op stand D061 voor meer informatie!

Metadecor op Future Façade: stand D061. Bezoek SOMBRA in het Maze of Innovations. Elke dag lezingen om 14.15 uur in Theater 2.

Project: Hoofdkantoor van Metadecor in Kampen; Architect NVDTA; Ontwerp: MD Formatura-patroon in de gevel door Chris Kabel

Architecturale schaduw? Bestaat zoiets? Bij Metadecor geloven we van wel. In de loop der jaren hebben we vele gevels ontworpen met interessante, semi-transparante patronen en figuren, waarbij we genieten van en uitdrukking geven aan de architecturale uitstraling van de buitenkant. In diezelfde periode genieten we – bijna dagelijks – van de patronen die de schaduw op de vloeren en muren van ons hoofdkantoor in Kampen teweegbrengt. Geometrische patronen, in dit geval gecreëerd door de MD Formatura FO223-gevel aan de buitenkant.

Project: Theater Zuidplein in Rotterdam; Architect: De Zwarte Hond; Ontwerp en uitvoering van de perforatie door De Zwarte Hond en Metadecor; Foto: Daria Scagliola

Midden-Oosters wandtapijt. Het ontwerp van de gevel van Theater Zuidplein in Rotterdam is gemaakt met behulp van parametrische ontwerptools, waarbij slechts één klein driehoekje is gekozen als vorm om een aantrekkelijke compositie te creëren. Het effect op de gevel is magisch, vooral ’s nachts wanneer het gebouw oplicht als een lantaarn. Maar de extra bonus is het effect dat de schaduw in het interieur teweegbrengt. Bij de juiste stand van de zon ervaren bezoekers van het theater de schaduw als een tapijt uit het Midden-Oosten. Alsof je in een sprookje uit Duizend-en-één-nacht wandelt.

Project: Nationaal Fotomuseum/Warehouse Santos in Rotterdam; Architecten Renner Hainke Wirth Zirn Architekten & WDJArchitecten; MD Designperforation; Foto: Hans Wilschut

Licht als instrument. Of de architect of ontwerper nu kunstlicht gebruikt of vertrouwt op daglicht als ‘tovenaar’: schaduwpatronen zijn een kans die je niet mag laten liggen. Neem bijvoorbeeld de dakuitbreiding van pakhuis Santos in Rotterdam. Het Nationaal Fotomuseum werkt momenteel aan de tentoonstellingen, die naar verwachting later dit jaar worden geopend. Maar de kortverblijfsappartementen op het dak zijn al in gebruik en laten de meest complexe schaduwpatronen zien die je je maar kunt voorstellen. In ons interview met de architecten Karin Renner en Karin Wolf (te vinden op onze website Metadecor.eu) hebben zij ons verteld over de verrassende schaduweffecten van die gevel. Ja, ze wisten dat het een belangrijk kenmerk van de ruimte zou zijn, maar met een laagstaande zon aan het eind van de dag is het werkelijk betoverend!